शिकागो येथील मेकॅनिकल इंजिनिअर युजीन पॉली यांनी १९५५ मध्ये पहिला टीव्ही रिमोटचा शोध लावला, जे जगातील सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या उपकरणांपैकी एक आहे.
पॉली हे शिकागोमधील एक स्वयंशिक्षित अभियंता होते, ज्यांनी १९५५ मध्ये टीव्ही रिमोटचा शोध लावला.
तो अशा भविष्याची कल्पना करतो, जिथे आपल्याला सोफ्यावरून उठण्याची किंवा (बोटांव्यतिरिक्त) कोणतेही स्नायू हलवण्याची गरज भासणार नाही.
पॉली यांनी झेनिथ इलेक्ट्रॉनिक्समध्ये ४७ वर्षे काम केले, जिथे त्यांनी गोदामातील लिपिकापासून ते एका नाविन्यपूर्ण संशोधकापर्यंतचा प्रवास केला. त्यांनी १८ विविध पेटंट्स विकसित केली आहेत.
युजीन पॉली यांनी १९५५ मध्ये झेनिथ फ्लॅश-मॅटिक टीव्हीसाठी पहिल्या वायरलेस रिमोट कंट्रोलचा शोध लावला. ते प्रकाशाच्या किरणाने ट्यूब नियंत्रित करतात. (झेनिथ इलेक्ट्रॉनिक्स)
त्याचा सर्वात महत्त्वाचा शोध म्हणजे 'फ्लॅश-मॅटिक' नावाने ओळखला जाणारा पहिला वायरलेस टीव्ही रिमोट कंट्रोल. यापूर्वीची काही नियंत्रण उपकरणे टीव्हीला कायमस्वरूपी जोडलेली असत.
पॉलीच्या फ्लॅश-मॅटिकने त्या काळी ज्ञात असलेल्या, आठ वर्षे जुन्या एकमेव टीव्ही रिमोट कंट्रोल तंत्रज्ञानाची जागा घेतली.
टेलिव्हिजनच्या उदयापासून, मानवी श्रमाच्या या आदिम आणि अनेकदा अविश्वसनीय स्वरूपाला, मोठ्या माणसांच्या आणि भावंडांच्या सांगण्यावरून अनिच्छेने चॅनल बदलत पुढे-मागे जावे लागत आहे.
फ्लॅश-मॅटिक एखाद्या साय-फाय रे गनसारखा दिसतो. तो प्रकाशाच्या किरणाने ट्यूब नियंत्रित करतो.
"जेव्हा मुले चॅनल बदलतात, तेव्हा त्यांना सहसा त्यांचे अँटेनासुद्धा व्यवस्थित करावे लागतात," असे झेनिथचे वरिष्ठ उपाध्यक्ष आणि कंपनीचे इतिहासकार जॉन टेलर गंमतीने म्हणतात.
५० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या लाखो अमेरिकन लोकांप्रमाणे, टेलरनेही आपले तारुण्य घरातील टीव्हीची बटणे विनाकारण दाबण्यात घालवले.
१३ जून १९५५ रोजीच्या एका प्रसिद्धीपत्रकात, झेनिथने जाहीर केले की फ्लॅश-मॅटिक “एका उल्लेखनीय नवीन प्रकारचा टेलिव्हिजन” सादर करत आहे.
झेनिथच्या म्हणण्यानुसार, हे नवीन उत्पादन “बंदुकीच्या आकाराच्या एका लहान उपकरणातून निघणाऱ्या प्रकाशाच्या झोताचा वापर करून टीव्ही चालू-बंद करते, चॅनेल बदलते किंवा लांब जाहिराती म्यूट करते.”
झेनिथच्या घोषणेत पुढे म्हटले आहे: “तो जादुई किरण (मानवांसाठी निरुपद्रवी) सर्व काम करतो. कोणत्याही लटकणाऱ्या किंवा जोडणाऱ्या तारांची आवश्यकता नाही.”
झेनिथ फ्लॅश-मॅटिक हे पहिले वायरलेस टीव्ही रिमोट कंट्रोल होते, जे १९५५ मध्ये सादर करण्यात आले आणि त्याची रचना अंतराळ युगातील रे गनसारखी दिसावी अशी करण्यात आली होती. (जीन पॉली ज्युनिअर)
"बऱ्याच लोकांसाठी, ही दैनंदिन जीवनातील सर्वाधिक वापरली जाणारी वस्तू आहे," असे त्या निवृत्त संशोधकाने १९९९ मध्ये 'स्पोर्ट्स इलस्ट्रेटेड'ला सांगितले.
आज त्याचे नवनवीन शोध सर्वत्र पाहायला मिळतात. बहुतेक लोकांकडे घरी अनेक टीव्ही रिमोट असतात, ऑफिसमध्ये किंवा कामाच्या ठिकाणी त्याहूनही जास्त आणि क्वचित एसयूव्हीमध्येही एक असतो.
बार्बरा वॉल्टर्स यांनी त्यांच्या बालपणीच्या 'एकाकीपणा'बद्दल आणि त्यांच्या यशामागे काय कारण होते याबद्दल एक संदेश दिला आहे.
पण दररोज आपल्या जीवनावर अधिक प्रभाव कोण पाडतो? टीव्ही रिमोटच्या शोधाचे श्रेय सर्वप्रथम एका प्रतिस्पर्धी अभियंत्याला मिळाले, त्यामुळे त्यांना आपला वारसा टिकवण्यासाठी संघर्ष करावा लागला.
दोघेही पोलिश वंशाचे आहेत. संशोधकाचा मुलगा, जीन पॉली ज्युनियर याने फॉक्स डिजिटल न्यूजला सांगितले की, व्हेरोनिका एका श्रीमंत कुटुंबातील होती, पण तिने एका वात्रट व्यक्तीशी लग्न केले.
टेलिव्हिजन रिमोट कंट्रोलचे संशोधक युजीन पॉली, त्यांच्या पत्नी ब्लँच (विली) (डावीकडे) आणि आई व्हेरोनिका यांच्यासोबत. (सौजन्य: जीन पॉली ज्युनिअर)
"शेवटी ते इलिनॉयच्या गव्हर्नरपदासाठी उभे राहिले." त्यांनी व्हाईट हाऊसशी असलेल्या आपल्या संबंधांबद्दल बढाई मारली. "माझे वडील लहानपणी राष्ट्राध्यक्षांना भेटले होते," असे जिन ज्युनियर यांनी पुढे सांगितले.
"माझे वडील जुने कपडे घालायचे. त्यांच्या शिक्षणासाठी कोणीही त्यांना मदत केली नाही." – जीन पॉली ज्युनिअर.
वडिलांच्या महत्त्वाकांक्षा आणि ओळखी असूनही, पॉलीच्या कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती मर्यादित होती.
“माझे वडील जुने कपडे घालायचे,” छोटी पॉली म्हणाली. “त्यांच्या शिक्षणासाठी कोणीच मदत करू इच्छित नव्हते.”
सेंट लुईसमध्ये अमेरिकेचा पहिला स्पोर्ट्स बार स्थापन करणाऱ्या अमेरिकन व्यक्तीला भेटा. दुसरे महायुद्धात सहभागी झालेले सैनिक जिमी पालेर्मो
पहिल्या महायुद्धातील अमेरिकी नौदलाचे अनुभवी सैनिक युजीन एफ. मॅकडोनाल्ड यांच्यासह भागीदारांच्या एका संघाने १९२१ मध्ये शिकागो येथे स्थापन केलेली झेनिथ, आता एलजी इलेक्ट्रॉनिक्सचा एक विभाग आहे.
पॉलीची चिकाटी, संघटनात्मक कौशल्ये आणि उपजत यांत्रिक क्षमता यांनी कमांडरचे लक्ष वेधून घेतले.
१९४० च्या दशकात जेव्हा अमेरिकेने दुसऱ्या महायुद्धात प्रवेश केला, तेव्हा पॉली अमेरिकेसाठी एक मोठा शस्त्र प्रकल्प विकसित करणाऱ्या झेनिथ अभियांत्रिकी संघाचा भाग होती.
पॉलीने रडार, नाईट व्हिजन गॉगल्स आणि प्रॉक्सिमिटी फ्यूज विकसित करण्यास मदत केली, जे लक्ष्यापासून ठराविक अंतरावर दारुगोळा निकामी करण्यासाठी रेडिओ लहरींचा वापर करतात.
दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान, पॉलीने रडार, नाईट व्हिजन गॉगल्स आणि प्रॉक्सिमिटी फ्यूज (दारूगोळा पेटवण्यासाठी रेडिओ लहरींचा वापर करणारी उपकरणे) विकसित करण्यास मदत केली.
अमेरिकेतील युद्धोत्तर ग्राहक संस्कृतीचा प्रचंड विस्तार झाला आणि झेनिथ या वेगाने वाढणाऱ्या टेलिव्हिजन बाजारपेठेत आघाडीवर होती.
'डान्सिंग विथ द स्टार्स'ची प्रो व्हिटनी कार्सनने पती कार्सन मॅकअलिस्टरसोबतच्या दुसऱ्या मुलाचे लिंग उघड केले.
मात्र, ॲडमिरल मॅकडोनाल्ड हे दूरचित्रवाणी प्रसारणातील जाहिरातींच्या व्यत्ययामुळे त्रस्त झालेल्यांपैकी एक होते. त्यांनी एक असा रिमोट बनवण्याचा आदेश दिला, जेणेकरून त्यांना कार्यक्रमांच्या मध्ये आवाज बंद करता येईल. अर्थात, सेनापतींना त्यात नफ्याची शक्यताही दिसत होती.
पॉलीने एक अशी प्रणाली तयार केली, ज्यात टेलिव्हिजनच्या प्रत्येक कोपऱ्यात एक याप्रमाणे चार फोटोसेल होते. वापरकर्ते टीव्हीमध्ये बसवलेल्या संबंधित फोटोसेलवर फ्लॅश-मॅटिक रोखून चित्र आणि आवाज बदलू शकतात.
युजीन पॉली यांनी १९५५ मध्ये झेनिथ कंपनीसाठी रिमोट कंट्रोल टेलिव्हिजनचा शोध लावला. त्याच वर्षी, त्यांनी कंपनीच्या वतीने पेटंटसाठी अर्ज केला, जो १९५९ मध्ये मंजूर झाला. यामध्ये कन्सोलच्या आत सिग्नल प्राप्त करण्यासाठी फोटोसेलची एक प्रणाली समाविष्ट आहे. (यूएसपीटीओ)
एका आठवड्यानंतर, कमांडर म्हणाले की त्यांना त्याचे उत्पादन सुरू करायचे आहे. त्याची विक्री प्रचंड झाली – ते मागणी पूर्ण करू शकत नव्हते.
"कमांडर मॅकडोनाल्ड यांना पॉलीची फ्लॅश-मॅटिक प्रूफ ऑफ कॉन्सेप्ट खूप आवडली," असे झेनिथ कंपनीच्या एका वृत्तांतात म्हणते. पण त्यांनी लवकरच "अभियंत्यांना पुढच्या पिढीसाठी इतर तंत्रज्ञानाचा शोध घेण्याचे निर्देश दिले."
पॉलीच्या रिमोटला काही मर्यादा आहेत. विशेषतः, प्रकाशकिरणांच्या वापरामुळे घरातील सूर्यप्रकाशासारखा सभोवतालचा प्रकाश टीव्ही खराब करू शकतो.
फ्लॅश-मॅटिक बाजारात आल्यानंतर एका वर्षाने, झेनिथने अभियंता आणि प्रख्यात संशोधक डॉ. रॉबर्ट अॅडलर यांनी डिझाइन केलेले नवीन स्पेस कमांड उत्पादन सादर केले. ट्यूब्स चालवण्यासाठी प्रकाशाऐवजी अल्ट्रासाऊंडचा वापर करणारे हे तंत्रज्ञानातील एक आमूलाग्र बदल आहे.
१९५६ मध्ये, झेनिथने 'स्पेस कमांड' नावाच्या टीव्ही रिमोटची एक नवीन पिढी सादर केली. याची रचना डॉ. रॉबर्ट अॅडलर यांनी केली होती. हा पहिला 'क्लिकर' पद्धतीचा रिमोट कंट्रोल होता, ज्याने झेनिथचे अभियंता युजीन पॉली यांनी तयार केलेल्या रिमोट कंट्रोल तंत्रज्ञानाची जागा घेतली. (झेनिथ इलेक्ट्रॉनिक्स)
स्पेस कमांडची रचना हलक्या वजनाच्या ॲल्युमिनियमच्या सळ्यांभोवती केली आहे, ज्यांच्या एका टोकाला आघात केल्यावर एक विशिष्ट उच्च-वारंवारतेचा आवाज निर्माण होतो... त्या अतिशय काळजीपूर्वक लांबीनुसार कापलेल्या असतात आणि चार किंचित वेगवेगळ्या वारंवारता निर्माण करतात.
हे पहिले “क्लिकर” रिमोट कंट्रोल आहे – यामध्ये ॲल्युमिनियमच्या दांड्याच्या टोकावर लहान हातोडी मारल्यावर क्लिकचा आवाज येतो.
लवकरच डॉ. रॉबर्ट अॅडलर यांनी टीव्ही रिमोट कंट्रोलचे संशोधक म्हणून उद्योगविश्वात युजीन पॉली यांची जागा घेतली.
नॅशनल इन्व्हेन्टर्स हॉल ऑफ फेमने पहिल्या 'व्यावहारिक' टीव्ही रिमोटचा शोधकर्ता म्हणून ॲडलर यांना श्रेय दिले आहे. पॉली इन्व्हेन्टर्स क्लबची सदस्य नाही.
“ॲडलर हे झेनिथच्या इतर अभियंत्यांसोबत मिळून काम करण्याच्या शक्यतेचा अंदाज घेण्यासाठी ओळखले जात होते,” असे पॉली ज्युनियर सांगतात आणि पुढे म्हणतात, “यामुळे माझ्या वडिलांना खूप त्रास व्हायचा.”
डिसेंबर, आजचा ऐतिहासिक दिवस. २८ डिसेंबर १९५८ रोजी, कोल्ट्सने एनएफएल चॅम्पियनशिपसाठी झालेल्या “सर्वकालीन महान सामन्यात” जायंट्सचा पराभव केला.
पॉली, जी कॉलेजची पदवी नसलेली एक स्वयंशिक्षित मेकॅनिकल इंजिनिअर होती, ती स्वयंपाकघरातून उठली.
“त्याला कष्टकरी कामगार म्हणायला मला आवडत नाही,” असे इतिहासकार झेनिथ टेलर म्हणतात. “पण तो एक जबरदस्त मेकॅनिकल इंजिनिअर होता, एक जबरदस्त शिकागोवासी होता.”
पोस्ट करण्याची वेळ: २५ जुलै २०२३
